"شاهین"خط شکن بازار شد.../ ورود اولین خودرو به بورس زیر ذره‌بین

سال گذشته مسئله ورود خودرو به بورس کالا مطرح شد با توجه به اینکه این طرح درگذشته در هیچ یک از دیگر کشورها اجرایی نشده، برخی از کارشناسان مخالف این طرح بودند. چندی پیش بود که مدیر عملیات عرضه بورس کالا از جزئیات پذیرش خودروی شاهین در بورس کلا خبر داد. به‌نوعی این اتفاق می‌تواند خط‌شکن مسیر ورود خودرو به بورس کالا شود. در همین راستا گفتگویی با  امیرحسن کاکایی کارشناس حوزه خودرو داشته‌ایم که در ادامه می‌خوانید...

امیرحسن کاکایی کارشناس حوزه خودرو در گفتگو با همفکران با توجه به عرضه شاهین در بورس کالا گفت: به‌طورکلی مسئله قیمت‌گذاری دستوری، صنعت خودرو را نابود کرده و به زودی قرار است در خصوص لوازم‌خانگی و...نیز قیمت‌گذاری دستوری صورت بگیرد که طبیعتاً این بازارها نیز با این اتفاق نابود می‌شوند. روش قیمت‌گذاری دستوری اقدام اشتباهی است که منجر به رانت‌خواری و نابودی صنعت شده و بازار را نیز بر هم می زند، اما کسی توانایی باز کردن این گره را ندارد. همچنین باوجود شرایط تورمی که در کشور حاکم است کسی توانایی برهم زدن این رویه اشتباه را ندارد.

وی با ذکر این مسئله افزود: یکی از راه‌های قانونی برای حل مسئله، عرضه خودرو در بورس است که البته در دنیا تاکنون انجام‌نشده است اما در کشوری وجود داریم که قوانین و سیاست‌های متناقض ضد توسعه در آن اعمال می‌شود و در چهارچوب ظرفیت قوانین و نهادهای موجود باید فکری برای این اتفاق کرد.

امیرحسن کاکایی گفت: بورس در دنیا بدین‌صورت است که به‌طور مثال ده تن ماده پتروشیمی را برای مزایده قرار می‌دهند و 10 الی 50 نفر در آن شرکت می‌کنند اما عرضه خودرو در بورس متفاوت است، ابتدا باید فرد شرایط اعلامی لازم را داشته باشد. به‌طور مثال در 4 الی 5 سال گذشته اقدام به خرید خودرو نکرده باشید، بنابراین برای شرکت در این حراجی باید از صافی رد شوید، پس از عبور از صافی، پول فرد توسط سازمان بورس و تا زمانی که حراج به اتمام برسد در بانک خود فرد بلوکه می‌شود.

وی همچنین ادامه داد: پس از اتمام حراج به‌طور مثال برخی افراد برنده می‌شوند بنابراین پول از حساب بانکی این افراد برداشته‌شده و به خودروساز تحویل داده می‌شود. بنابراین از این طریق هم خودروساز تعهدات خاصی پیدا می‌کند (زیرا بورس تعهدات سفت و سختی برای تحویل کالا دارد) و منجر می‌شود تا از تأخیر در تحویل خودرو جلوگیری شود زیرا در صورت تأخیر، بورس راسا جریمه‌های سنگینی را از حساب خودروساز کسر کرده و به مشتری می‌دهد.

این کارشناس حوزه خودرو بیان کرد: درمجموع به یک شفافیت بازاری و قیمت تعادلی در این زمینه خواهیم رسید هرچند ممکن است در روزهای ابتدایی این قیمت‌ها بالا باشد اما زمانی که عرضه و تقاضا به سمت تعادل حرکت کند، همان‌طور که درآمد خودروساز بیشتر شده و سرعت تولید افزایش‌یافته بنابراین قیمت خودرو نیز به یک عدد منطقی در مدت یک الی دو ماه می‌رسد که البته شرط لازم این اتفاق احیای تولید است.

کاکایی معتقد است: عرضه خودرو در بورس راهکاری برای آزادسازی عقلایی قیمت خودرو است که دو نتیجه در برخواهد داشت ابتدا حداقل دست واسطه‌ها را کوتاه کرده و سرمایه‌گذاران را از میان برداشته و تولید به دست مصرف‌کننده می‌رسد. در همین راستا نیز از طرفی دیگر درآمد خودروساز نیز افزایش می‌باید و تولید و عرضه روند بهتری پیدا می‌کند و بازار به تعادل می‌رسد درنهایت نیز در این شرایط رقابت شکل می‌گیرد.

 این کارشناس حوزه خودرو تأکید کرد: اگر بخواهند در ابتدا خودرویی همچون شاهین و تارا را به بازار عرضه کنند صرفاً برای آزمایش‌های ابتدایی است و طبیعی است که در ابتدا با چالش‌هایی مواجه شوند اما در ادامه باید بسیار جدی‌تر به انجام این موضوع پرداخته شود، بنابراین باید برنامه‌ریزی اصولی (حداقل 6 ماهه) در این زمینه صورت بگیرد و به‌طور مثال تمام خودروهای شاهین در این بازار عرضه شوند، اینکه فروش خودرو را به دودسته تقسیم کنیم و تعدادی از خودرو را در بازار عرضه کنیم، جوابگو نخواهد بود، لذا شخصاً باعرضه خودرو در بورس در شرایط و بستر قانونی فعلی موافق هستم اما به شرطی که برنامه به‌طور دقیق اجرایی شود، اگر قرار بر اجرای ناقص این طرح است بهتر است که شرایط فعلی ادامه پیدا کند.

کاکایی در انتها نیز گفت: مثبت یا منفی بودن تبعات این اقدام به شجاعت و ثبات رویه مسئولین و اجرای وعده‌های آن‌ها بستگی دارد، از وعده عرضه یک و نیم برابری خودرو سخن می گویند که اگر این وعده عملی شود قیمت‌ها نیز تعدیل‌شده و اتفاقات مثبتی در بازار شکل می‌گیرد بنابراین نظرات من بر اساس پیش‌بینی سناریو درست است اما اگر سناریو غلطی شکل بگیرد و این اقدامات کوتاه‌مدت باشد صرفاً بازار را بهم می‌ریزد که در پی آن نیز واکنش رسانه‌ها و مسئولین را در برخواهد داشت و خفقان بیشتری در صنعت شکل می‌گیرد، در حال حاضر با جنگ تمام‌عیار فرهنگی اقتصادی روبه‌رو هستیم و زمانی که پلنی برای تسریع بازار شکل بگیرد مسئولین باید پای آن بایستند و طبیعی است دراین‌بین هر اقدامی واکنش برخی نمایندگان مجلس را در پی داشته باشد که به دنبال جا کردن خود در دل مردم شروع به ضربه زدن به صنعت خودرو می‌کنند که این اتفاق هر روزه وضعیت صنعت خودرو را بدتر از قبل می‌کند.